Forum    İlmihal Bilgileri  
     Yazan: siyahzambak   Son Yazan: glverin (20.05.2007 09:53:05)     Cevap: 1    Okunma: 6221
      Konu Adı: İslm'da Muaşeret (Gzel Geinme) dbı.

Yazan

Mesaj

 


siyahzambak
(kıdemli)


Mesaj Sayısı: 111

   Mesaj Tarihi: 17.05.2007 11:41:05   
 
 

İslam dini, insanların muaşeretine (birbiriyle grşp konuşmalarına, toplum halinde medeniyet zere yaşamalarına) byk bir nem vermiştir.
Mslmanların birbirleriyle geinmelerinde samimiyet, tevazu, sadelik, zorlanmama, karşılıklı yardım, nezaket, saygı, sevgi ve hayırseverlik bir esastır.
İslamda halk ile geinmenin eşitli ynleri ve dereceleri vardır. Bunların bir kısmı şunlardır:
1) Herkese karşı tatlı dilli, gler yzl, aık kalbli olmak. Bir mslman daima gleryzl bulunur. Hi bir kimseyi asık bir yzle karşılamaz. Bir hadis-i şerifde buyurulmuştur:

"Şphe yok ki, ALLAH yumuşak huylu, aık yzl kimseyi sever."

2) Herkesle gzel şekilde grşmek, insanlara eziyet vermekten kaınmak.
Bir hadis-i şerifde buyurulmuştur:

"Mslman odur ki, dilinden ve elinden mslmanlar selamette bulunur.

3)İnsanların eziyetlerine katlanmak, ktlğe karşı iyilik yapmak Bir hadis-i şerifde buyurulmuştur:

"Sıddkların (z-sz dosdoğru olanların) derecelerine gemek istersen, senden ilgiyi kesene bağlan, senden esirgeyene sen ver, sana zulmedeni de bağışla."

4) Dargınlığa hemen son vermek. Mslmanlar arasında bir dargınlık olursa hemen barışırlar, birbirlerinden gnden ziyade ayrı kalmazlar. Mslmanların gnllerinde dşmanlık ve kin duyguları yaşamaz. Bir hadis-i şerifde buyurulmuştur:

" gnden ziyade kardeşine dargın kalmak bir mslmana helal olmaz."

5) Dargınların arasını dzeltmeye alışmak. Bir mslman, iki din kardeşi arasında her nasılsa bir dargınlık olduğunu grnce aralarını bulmaya ve ksknlğ gidermeye alışır. Bir hadis-i şerifde buyurulmuştur:

"Sadakanın en faziletlisi, dargınların aralarını bulup dzeltmektir."

6) İnsanların kusurlarım araştırmamak ve yaymamak, aksine rtmeye alışmak. Mslmanlar kimsenin kusurlarını araştırmazlar. Kimsenin ayıbını ve kusurunu araştırıp ortaya ıkarmaya ve gstermeye alışmazlar. Buna aykırı hareket dinde yasaktır. Bir hadis-i şerifde buyurulmuştur:

"Bir kul bir kulun kusurunu rterse, ALLAH Teala Hazretleri de onu kıyamette rter. (gnahlarını aığa vurmaz)."

7) Dostları arkalarından savunma. Bir mslman gerektiğinde dostlarını, din kardeşlerini arkalarından savunur. Onlar hakkındaki yanlış fikirleri dzeltmeye alışır. Bir hadis-i şerifde buyurulmuştur:

"Bir kul kardeşine yardımda bulunduka, kendisine de ALLAH daima yardım eder."

Cool İnsanların kalblerini kt zandan korumak iin sakıncalı yerlerden uzak durmak. Buna aykırı davranmak birok kimselerin gnaha girmesine sebeb olur, insanlar arasında dedi-koduya ve nefrete yol aar. Bir hadis-i şerifde şyle buyurulmuştur:

"Thmet yerlerinden kaınız..."

9) Değişik halk sınıfları ile makamlarına gre sohbet edip ilişki kurmak. Herkese kabiliyet ve durumuna gre hitab etmeli. Bir alimden, bir zahidden, bir zenginden beklenen vasıfları, bir cahilden, bir fasıkdan, bir fakirden beklememelidir.

10) Yaşlılara hrmet, ocuklara, dşknlere merhamet ve şefkat gstermek. İslamda byklere karşı saygı, kklere karşı sevgi bir esastır. Bu esas, aileler arasında bir kat daha nemlidir. Anaya-babaya pek ziyade hrmet etmek bunun bir rneğidir. Bunları adları ile ağırmak terbiyeye aykırıdır. Bir kadının kocasını adı ile ağırması da edebe aykırı olduğundan mekruhtur. Bir hadis-i şerifin anlamı şyledir: "Bir gen bir yaşlıya sadece yaşından dolayı hrmet etti mi, ALLAH da ona bir mkafat olmak zere, ihtiyarlığı zamanında hrmet edecek bir kimseyi muhakkak yaratır."
Bu mbarek hadis, yaşlılara saygı gsteren genlerin sevab kazanacaklarını ve ok yaşayacaklarını mjdelemektedir. Artık ihtiyarları bir yk kabul eden genler, bunu biraz dşnmelidirler.

11) Hayırsever olmak, yardım etmek ve arka ıkmak. Şyle ki: Mslmanlar herkes iin hayır ister, herkese yardımda bulunmaktan haz duyar. Mslmanların din lleri iinde birbirlerine yardım etmesi ve şefaatta bulunması, aralarındaki kardeşliğin bir gereğidir. Kendisi iin hayırlı grp istediği bir şeyi, başkaları iin de islemeyen kimse, İslam muaşeretinin temiz esaslarını gzetmemiş olur. Bir hadis-i şerifde buyurulmuştur:

"Sizden biriniz kendi nefsi iin sevip istediği bir şeyi kardeşi (veya komşusu) iin de sevip istemedike, gerek m'min olamaz."

12) Selam vermek. Şyle ki: Mslmanlar arasında selam vermek bir snnettir, bir dostluk ve hayırseverlik alametidir. Selam almak da bir farzdır. Bir hadis-i şerifde buyurulmuştur:

"Siz iman etmedike cennete giremezsiniz. Birbirinizi sevmedike de iman etmiş olamazsınız. Size bir şey gstereyim mi ki, onu yaptığınız zaman birbirinizi sevmiş olursunuz: Aranızda selamı yayınız." Selam vermenin bazı edebleri vardır. Bunlardan bir kısmı: Bir topluluğun yanma girilirken konuşulmadan nce "Esselmu aleykm" diye selam verilir.
İinde insan olmayan bir yere girildiği zaman "Esselmu aleyna ve al ibadillahissalihn" denir.
Genler yaşlılara, svariler yayalara, yryenler oturanlara, arkadan gelenler nden gidenlere selam verirler. Bir topluma verilen selama: "Ve aleykmsselm" diye ilerinden birisi karşılık verirse, diğerlerinden selam alma grevi dşmş olur. Fakat o topluluk iinden hi biri karşılık vermezse, hepsi de gnahkar olur.
Bir toplantıdan ayrılırken de selam vermek iyidir.
Kendisine selam verilen kimse, daha gzel bir karşılıkta bulunarak şyle der: "Ve aleykmsselmu ve rahmetullahi ve berekth."
Bunu sylemek yerine gre pek gzeldir.
Bir kimsenin selamım getirip tebliği edene "Aleyke ve aleyhisselm" diye karşılık verilir. Bir mektubla selam yazılmış olursa, ya dil ile veya yazı ile; "Ve aleykesselm" denilir.
Selama karşılık veremeyecek durumda olanlara selam vermek mekruhtur. Onun iin yemek yiyene, Kur'an okuyana, hutbe dinleyene, namaz kılana selam vermemelidir. Verilirse, cevablanması mutlaka gerekmez. İşlediği gnahı aıka sylemekten ekinmeyen kimselere (fasıklara) selam vermek mekruhtur.
Sonu: Selam verip almak, bir dostluk belirtisidir, sevgi alametidir. Fakat selam verirken aşağı doğru bklmek mekruhtur. yle ki, bazı alimlere gre, selam verirken rk haline yakın eğilmek, secde etmek gibidir. Yaratıklara saygı iin yapılacak bir secde ise imana aykırıdır.
13) Musafa (el sıkışmak). Şyle ki: İki mslman bir araya gelince birbirinin elini tutarlar. Salat-selam getirerek birbirinin hatırını sorarlar. Bu da sevgi ve dostluk nişanıdır. Bir hadis-i şerifde buyurulmuştur:
"Birbirine rasgelen iki mslman musafahada bulundu mu, onlar daha birbirinden ayrılmadan bağışlanırlar."

14) Teşmitte bulunmak (aksırana hayır ve bereket istemek). Şyle ki: Bir mslman aksırınca: "Elhamdlillh" der. Yanındaki mslman kardeşi de: "Yerhamkallah = ALLAH sana rahmet etsin" diye dua eder. Aksıran adam da: "Yehdina ve yehdikmullah = ALLAH, bizleri de sizleri de hidayet zere bulundursun" diyerek karşılık verir.
15) Toplantılarda temiz bulunmak ve edebe uygun davranmak. Şyle ki: Mslmanlar, toplantılarda yıkanmış olarak temiz bir halde bulunurlar, ileri ve dışları temiz olur. Toplantılarda ilim sahipteri ve yaşlılar baş tarafa geirilir. Gerek olmadıka sze karışmazlar, sylenilen yararlı şeyleri dinlerler. Toplantıya sonradan gelenlere yer verir ve birbirlerine karşı gleryzl bulunurlar.
Mslmanlar toplantılarda kendiliklerinden başka tarafa geip oturmazlar. Kendilerine saygı iin kalkarak yer vermek isteyenlerin hemen yerlerine oturmazlar. İki kişinin arasına rızaları olmadıka girip oturmazlar. Bir toplantıda mslmandan ikisi başbaşa verip gizlice konuşmazlar. Bylece nc kimsenin zlmesine ve yanlış fikre kapılmasına meydan vermezler.
Mslmanlar bulundukları bir toplantıdan, arkadaşlarından izin alarak ayrılırlar. Geici olarak toplantıdan ayrılanların yerine de hemen oturmazlar.
16) Dostları ziyaret: Mslmanlar uygun zamanlarda gidip din kardeşlerini, byklerini ve yakınlarını ziyaret ederler. Bu ziyaret de, bir sevgi ve bağlılık nişanıdır. Ancak bu ziyaret, usandırıcı ve pek sık olmamalıdır. Ziyarete gelen misafirlere mmkn olduğu kadar ikram edilmesi gerekir.
Bir hads-i şerfde buyurulmuştur:
"Sizi ziyarete gelenlere ikram ediniz"
17) Ziyafetlere (davetlere) icabet etmek. Bir mslman, din kardeşinin davetine uyar, ziyafetinde bulunur. Bylece aralarındaki sevgi ve yakınlık artmış olur. Bir hads-i şerfde buyurulmuştur:
"Sizden birinizi, kardeşi dğn yemeğine veya başka bir şeye ağırsa, ona icabet etsin (uysun)" Yeter ki, ziyafet yerinde haram bir şey bulunmasın. nk bir mslman, haramların işleneceğini bildiği bir yere gidemez. Ancak o haramları engelleyebilecekse veya kendisine saygı iin işlenmeyecekse, gidebilir.
Ziyafetlerde, misafirlere ağırlık verecek kimseleri bulundurmamalıdır. Misafirler gitmek isteyince, ev sahibi ısrar etmeksizin biraz daha oturmalarını istemelidir. Toplantılar sade ve klfetsiz olmalıdır.
1Cool Saygı iin ayağa kalkmak. Mslmanlar, yanlarına gelen din kardeşlerine karşı ayağa kalkabilirler. Bu bir hrmet belirtisidir. Mescidde bulunan veya Kur'an okuyan bir kimsenin, hrmet edilmeğe hak kazanmış bir kimse iin ayağa kalkması mekruh değildir. Bir toplantıya gelenler iin ayağa kalkılması adet olan yerlerde, ayağa kalkılması mstahabdır. Byle yapılmazsa, kin ve nefrete yol aılmış olabilir.
19) Değerli zatların ellerini pmek. Mslmanlar, alimlerin, takva sahibi kimselerin ve adaletli hakimlerin ellerini sevgi ve saygı gstermek niyetiyle perler, onlarla musafahada bulunurlar; bunda bir sakınca yoktur. Bunlardan başka byklerin ellerini dindarlıklanna saygı ve ikram iin pmek de caizdir. Fakat dnyaya ait bir maksad iin pmek mekruhtur.
Bir de, bir mslmanın, başkası ile karşılaştığı zaman kendi elini pmesi tahrimen mekruhtur. Alimlerin ve diğer byklerin huzurunda yerleri pmek de haramdır. Bunu yapanlar ve yapılmasına razı olanlar gnaha girmiş olurlar. Bu, bir nevi putlara yapılan ibadeti andırır. Bir mslman iin asla caiz değildir.
20) Komşuluk haklarını gzetmek. Şyle ki: İslamda komşuluğun byk nemi vardır. Bir hads-i şerifde buyurulmuştur:
"Ev satın almadan nce komşu, yola ıkmadan nce de yoldaş arayınız." Komşulara ikram bir snnettir. Bir mslman komşusunun hakkını fazla gzetir, ona gleryz gsterir, gerektiğinde dn verir, bir kaderi olunca onu tesilli etmeye alışır, taziyede (baş sağlığı dileğinde) bulunur. Komşusuna eziyet verecek şeyleri yapmaktan sakınır. Evin akıntı suları ile ve plerle komşularını rahatsız etmez. Yksek sesle devam eden algı ve radyo sesleri ile komşularını rahatsız edenler, hasta ve okur-yazarlarını dşnmeyenler komşuluk haklarını gzetmemiş olur ve topluma karşı grevlerini iğnemiş sayılırlar.
Bir hads-i şerfde buyurulmuştur:
"Ktlklerinden komşusu emin olmayan kimse, gereği zere ALLAH'a iman etmiş olmaz." Sonu: İnsan, komşularının sevgi ve vglerini kazanmalıdır. Hazret-i mer (radıyallahu anh) buyurmuştur: "Komşusu, yakını ve yol arkadaşı tarafindan vlen kimsenin gzel hal ve ahlak sahibi olduğundan şbhe etmeyiniz."
21) Hastaları ziyaret etmek. Mslmanlar hasta olan dostlarını ve komşularını uygun zamanlarda yanlarına giderek ziyaret ederler. Sağlıklarına duada bulunurlar. Bu da sevgiyi kuvvetlendirmeye ve kalbleri hoşlandırmaya yardım eden bir grevdir. Bunun da bir takım edebleri vardır. Şyle ki: Bu ziyaretler pek sık yapılmamalıdır, hastanın yanında ok oturmamalı, hastanın canını sıkacak szler sylememelidir.
Bir hads-i şerfde buyurulmuştur:
"Beş şey vardır ki, bunlar kardeşine karşı mslmana vacib olur; Verilen selamı almak, aksırana teşmit (hayır dua) etmek, davete gitmek (icabet etmek), hastayı ziyaret etmek, cenazelerin arkasından gitmek"

22) Cenazeleri teşy etmek (uğurlamak). Bu da nemli ve sevabı ok olan bir kardeşlik grevidir. Mslmanlar, len din kardeşlerinin cenazelerini mezarlarına kadar zgn ve dşnceli olarak gtrrler. Rahmet toprağına bırakırlar. Haklarında rahmet isteyerek duada bulunurlar. Bir hads-i şerfde buyurulmuştur:
"Bir cenaze zerine namaz kılana bir kırat, gmlmesinde bulunana da iki kırat (sevab) vardır. Bir kırat ise, Uhud dağı kadardır."

23) Mslmanların mezarlıklarını ziyaret etmek. Mslmanlar kendi aralarında, ahirete gmş olanların, zellikle yksek alimlerin ve salih kimselerin, mezarlarını zaman zaman ziyaret ederler, onları rahmetle anarlar. Bu da bir vefakarlıktır, değer bilmedir. Bir hads-i şerfde beyan olunduğu zere, mezarları ziyaret etmek lm hatırlatır, uyanmaya sebeb olur. Onun iin kabirleri saygı ve ibretle ziyaret etmeli, insanlığın acıklı sonucunu dşnerek gaflet iinde yaşamaktan kaınmalıdır.


ilerlediğiniz yolda hi bir zorlukla karşılaşmıyorsanız,bilinki o yol asla sizi doğruya ulaştırmaz...
 

Cevap(1)
glverin
(yeni)


Mesaj Sayısı: 1

   Mesaj Tarihi: 20.05.2007 09:53:05  
 
 

PAYLAŞIMIN RABBİM RAZI OLSUN.

 

Google
 
Ziyareti:  Sitede şu anda 0 ye ve 58 misafir olmak zere toplam 58 kişi bulunuyor.

İstatistikler:  Bugn Tekil:1  oğul:4312  Toplam:94064124  Bugn ye:0  Dn:0  Toplam:32262  Dn Tekil:1  oğul:17030

Kim Nerede:  Misafir1, Misafir2, Misafir3, Misafir4, Misafir5, Misafir6, Misafir7, Misafir8, Misafir9, Misafir10, Misafir11, Misafir12, Misafir13, Misafir14, Misafir15, Misafir16, Misafir17, Misafir18, Misafir19, Misafir20, Misafir21, Misafir22, Misafir23, Misafir24, Misafir25, Misafir26, Misafir27, Misafir28, Misafir29, Misafir30, Misafir31, Misafir32, Misafir33, Misafir34, Misafir35, Misafir36, Misafir37, Misafir38, Misafir39, Misafir40, Misafir41, Misafir42, Misafir43, Misafir44, Misafir45, Misafir46, Misafir47, Misafir48, Misafir49, Misafir50, Misafir51, Misafir52, Misafir53, Misafir54, Misafir55, Misafir56, Misafir57, Misafir58,