ye Ad:    ifre:  (Hatrla)      ye Ol              Giri Sayfas Yap / Sk Kullanlanlara. Ekle
  Sevdalara.net  
Anasayfa.
Forum.
Sohbet.
iir Blm
Ziyareti Defteri
letiim
Kuran- Kerim
Arapa Metni
Trke Meali
Kuran Tefsiri
Hatim Dinle
Meal Dinle
Tecvid Dersleri
Kitap Arivi
Sahih-i Buhari
Ktb-i Sitte
Riyazus Salihin
Snen-i Nesai
slam lmihali
Mektubat- Rabbani
Gnl Sultanlar
Peygamberler
Ashab-Ehlibeyt
Oniki mamlar
Allah Dostlar
Mp3/Video
lahi/Ezgi
Klip/Video
Sunumlar
Download
Gnl Sultanları:
Hasan-i Basrî (k.s)
HASAN-I BASR (K.S.)  

        Tbinin byklerindendir. Zhid, muhaddis, fakh ve mfessirdir.

        Adı, Eb Sid el-Hasan b. Ebi'l-Hasan Yesr el-Basrdir. Basr nisbetiyle şhret bulmuştur. Babası, Ashb-ı Kirm'dan Zeyd bin Sbit el-Ensr'nin klesi, annesi ise, sevgili Peygamber'imizin temiz zevcelerinden, mm Seleme'nin criyesiydi. 641 (H.21) senesinde Medne-i Mnevvere'de doğdu. Doğduğunda teberrken ad koymak zere Hz. mer'e gtrdler. Hz. mer (r.a.), onun gzel yzn grnce: "Adı Hasan (gzel) olsun." buyurdu. Bylece Hasan adı verildi.

        Hz. mer'in halifeliği zamanında dnyaya gelen Hasan Basr'nin annesi ve babası, oğulları doğunca zd edildiler. Annesi hizmetini grmeye gittiğinde, mm Seleme validemiz, onu kucağına alarak bağrına basıp, dua etti. Bu arada, mm Seleme'nin Hasan'ı emzirdiği ve ondaki hikmet ve belagatin bundan dolayı olduğu sylenir. Ayrıca, mm Seleme annemiz, kendisini Hz. mer'e gtrdğ ve onun iin şyle dua ettiği de rivayetler arasındadır: "Ya Rabb'i! Onu dinde fakh kıl ve insanlara sevdir."

        ocukluğu Medne-i Mnevvere'de geen Hasan Basr, Arap lisnını iyice ğrendi. On iki, on yaşlarında Kur'n-ı Kerm'i ezberledi. Ashb-ı Kirm'ın byklerinden Hz. Osman, Hz. Ali, Abdullah bin Abbas ve daha birok Sahb (r.a.) ile grşt. En son vefat edenleriyle birlikte yz sahabe ile grştğ rivayet edilir.

        Eb Tlib Mekk, Hasan-ı Basr'nin tasavvuf yolunda imamları olduğunu sylemiştir. Enes b. Mlik, kendisine bir mesele sorulduğunda, onun Hasan-ı Basr'ye de sorulmasını, onun derin ilim sahibi olduğunu sylerdi.

        On beş yaşından sonra Medne'den ayrılarak, nemli ilim merkezlerinden biri olan Basra'ya gitti. Orada; Abdullah bin Abbas, Enes bin Mlik, Abdurrahmn bin Semre, Semre bin Cndeb, Ma'kel bin Yesr ve el-Esved bin Ser gibi byklerin derslerine ve sohbetlerine devm etti. Abdurrahman bin Semre, komutasındaki orduyla beraber Sicistan'a gitti. Yine İbn-i Ziyd Horasan'a vali olunca, birlikte gitti. Bu zaman zarfında birok Sahab ile grşp hads-i şerf rivyet etti ve onlardan ilim tahsil etti.

        Daha sonra tekrar Basra'ya dnp, oradaki Sahblerden ve Tabinin byklerinden ders almaya devam etti. Bylece, Ashb-ı Kirm'ın, Peygamber'imizden naklen bildirdikleri; itikat, man, zhir ve btın ilimlerini ğrenip ilimde pek yksek dereceye ulaştı ve en ok başvurulan limlerden oldu. İlim aldığı kaynağın sağlamlığı ile byk bir şhrete kavuştu. Fetva vermeye ve talebe yetiştirmeye başladı. İlimdeki şhreti, gzel ahlkı ve ilim ğretmedeki stnlğ her taraftan duyulup derslerine, vaazlarına ve sohbetlerine gelenler oğaldı. Evi, sohbetinden istifade etmek iin gelenlerle dolup taştı. Zamanının devlet adamlarının da ilminden istifade ettiği Hasan Basr, bir mddet Basra kadılığı yaptı. Pek ok byk lim onun tedris halkasında yetişti. Katde, Hişm bin Hasan, hadis ilminde hccet derecesine ulaşan Ynus bin Ubeyd ve Eyyb bin Eb Temme gibi byk limler onun başlıca talebelerindendir.

        Ashb-ı Kirm'ın, Peygamber Efendimizden bildirdiği din bilgilerini ve doğru inanış olan Ehl-i snnet itikadını naklederek insanların hidayete kavuşmasına hizmet eden Hasan Basr; ilmi, vakarı, skneti ve grnş itibaryle Raslullah (s.a.s.)'e benzerdi. Hayatını ilim ğrenmeye ve ğretmeye vakfeden Hasan Basr: "Bu ilmi kimden aldın?" diye soranlara; "Ashb-ı Kirm'dan olan Huzeyfet'l-Yemn'den." diye cevap verdi. "O kimden aldı?" diye tekrar sorulunca: "Hz. Huzeyfe bana dedi ki: 'Bu ilim, Raslullah Efendimizin bana bir ikramıdır. nk herkes Raslullah'a hayırdan sorarlar, ben ise şerden sorardım. nk ktlkleri yapmaya korkar ve kt şeylerden sakınırsam, iyilikleri yapabileceğimi dşnrdm.' diye cevap vermişti."

        mrnn son yılları hastalık ile geen Hasan Basr, lm dşeğindeyken devamlı: "Biz Allah'ın kuluyuz. (ldkten sonra) yine ona dneceğiz derler." mealindeki yet-i kermeyi okudu. Vefat etmeden nce de: "İnsanoğlu sıhhatli ve hasta olduğu gnlerde faydalı şeyleri yapsa ne iyi olur." diyerek şu vasiyeti yazdırdı: "Hasan bin Ebi'l Hasan şehdet eder ki, Allah' Tel'dan başka ilh yoktur. Muhammed sallallh aleyhi ve sellem O'nun Rasl'dr' dedikten sonra, Muz bin Cebel'in rivayet ettiği: "Bir kimse lm anında sıdk ile Kelime-i Şahadet getirerek lrse, Cennet'e girer." hads-i şerfini okudu. Vefat etmeden az nce bir mddet kendinden geip, tekrar kendine gelince: "Beni Cennetlerden, pınarlardan ve gzel konaklardan uyandırdınız." buyurdu. 728 (H. 110) yılında 88 yaşındayken, bir Cuma gn Basra'da veft etti.

        Hasan Basr Hazretlerinin gzel szleri ve nasihatleri meşhur olup pek tesirlidir. Bu szlerinden bir kısmı şunlardır:
        "Sonsuz olan Cennet, dnyada yapılan birka gnlk amelin değil, halis bir niyetle yapılanların karşılığıdır."

        "Dışın ie, kalbin dile uygun olması lzımdır. Byle olmamak nifaktandır."

        "İnsan dnyadan şeye hasretle gider: Topladığına doymaz. Umduğuna kavuşamaz. nndeki hiret yolculuğu iin, iyi azık temin etmez."

        "Dnyanın senden sonra nasıl olduğunu grmek istersen, senden evvel lenlerden sonra ne olduğuna bak!"

        "Başkalarından sana sz getiren, senden de ona gtrr. Onunla sohbet edilmez, arkadaşlık yapılmaz."

        "limler, asırların ve devirlerin ışıklarıdır. Her lim, zamanının insanlarını aydınlatan bir kandildir. limler olmasa, insanlar karanlıkta kalır ve insanlığını kaybederler."

        "Kul btn ilimleri elde etse, kuru ağa gibi oluncaya kadar ibadette bulunsa, fakat midesine giren şeyin haram olup olmadığına dikkat etmese, Allah Tel onun hibir ibadetini kabul etmez. Dnyanın fniliğini, nimetlerinin geiciliğini ve lmn mutlaka geleceğini unutmak, mmine yakışmaz."

        "Dnya gn gibidir. Geen gn, geip gitmiştir artık. Geri dndremezsin. Ondan mit kesilmiştir. İkinci gn, iinde bulunduğun gndr. Bunu ganimet ve fırsat bil. ncs ise, gelecek olan gn ki, sen ona ulaşır mısın belli değil. Belki de gelecek olan gne kavuşamadan lrsn."

        "Kalbin fesada uğraması, bozulması altı şeyden olur: Tvbe etmek midiyle gnah işlemek, ilim ğrenip onunla amel etmemek, amel ettiklerinde de ihlsı gzetmemek, Allah Tel'nın verdiği nimetlere şkretmemek, Allah Tel'nın taksim ettiği rızka razı olmamak, lleri defnedip ibret almamak, leceğini dşnmemek ve hiret iin azık hazırlamamak."

        "Ey insan! İnsanların okluğuna bakıp da aldanma! nk sen yalnızsın, yalnız leceksin, kabre yalnız gireceksin, yalnız kabirden kalkacaksın ve kendi hesabını vereceksin."

        Bir gn Hasan Basr'ye birisi gelip: "Filan kimse, seni ekiştirdi, gıybet etti." dedi. Buyurdu ki: "Sen o ztın evine niin gitmiştin." Adam: "Misafir olarak davet etmişti." dedi. "Sana ne ikram etti?" deyince: "eşitli yemekler ve meşrubat.." diye cevap verdi. Hasan Basr Hazretleri: "Bu kadar yemekleri, iinde sakladın da, bir ift sz saklayamayıp bana mı getirdin!" buyurdu. Daha sonra kendisinin aleyhinde konuşan kimseye, bir tabak taze hurma ile birlikte, zr dileyerek, şyle haber gnderdi: "Duyduğuma gre sevaplarını, benim amel defterime geirmişsin! İsterdim ki, karşılık vereyim! Kusura bakmayın! Bizim hediyemiz sizinki kadar ok olmadı."

        "M'min, daima nefsinin hkimidir. Onu Allah iin inceler. Dnyada nefsini murakabe edenlerin hesabı, hirette kolay olacaktır. Kendilerini murakabe ve muhasebe etmeyenlerin hesabı da zor olacaktır." dediği bilinmektedir.

        Hasan-ı Basr, hznl olmayı kendine şiar edinen bir sfi olarak temayz etmiştir. Dnyadan kaış, zhidne bir hayat, nefsinden hibir zaman emin olmama, işte bunların hepsi, onda hkmn kaynağını teşkil etmektedir.

        Hasan-ı Basr'de Allah aşkı (muhabbettullah) zirvededir. O'na gre Allah aşkı manev hayatın en yksek noktasıdır. nk bu aşk, Allah'a doğru ykselişin meyvesidir.

        Cennette Allah'ın ztının ihatasız olarak grlebileceğini kabul eder. İyiliği emir ktlğ nehyetmek kuralı, O'nun hareket noktasını oluşturmaktadır.

        Hasan-ı Basr Hazretleri tasavvuf yoluna girmeden nce inci ticareti ile meşgul oldu. Bu yzden Hasan-ı L'l diye anıldı.

        Basra Hkimi olan Muhsin Ali'den ders alarak tasavvuf yoluna yneldi. Tasavvuf yolunda kısa zamanda ilerleyip manev derecelere ykseldi. Hibir zaman halktan bir şey kabul etmedi. Ancak hocası Muhsin Ali'nin izni ile vz edip, talebelerini yetiştirdi.

        Hazret-i Ali, halifeliği sırasında şehir şehir dolaşıp, halkını bizzat ziyaret edip dertlerini dinlemeyi kendisine det edinmişti. Nerede bir şeyh veya vaiz grse veya duysa, giderek onu dinler, doğru yoldan ayrılanları edeplendirir, doğru olanları takdir ederdi. Bu şekilde gezerken yolu Basra'ya dşt. Devesinden inip orada gn kaldı. Şehri baştanbaşa gezerken bir mecliste Hasan-ı Basr'nin vaaz ettiğini grd. Hemen meclisine dhil olup vaazını dinledi ve beğendi. Sonra ona: "Ey Hasan! Zamanın hdiselerini anlatan biri misin? Yoksa hakik gereği ğretmek isteyen bir kişi misin?" diye sordu. Hasan-ı Basr: "Rasl-i Ekrem'den bize ne ilim geldi ise onu yaymaya alışıyoruz. Haberini doğru bulduğum ilmi halka sylemekten ekinmiyorum." dedi. Hz. Ali tebessm ederek ona yneldi ve tebrik etti. Daha sonra meclisten dışarı ıktı. Hasan-ı Basr Hazretleri onun Hz. Ali olduğunu anlayıp hemen krsden indi, eteğinden tutup mbarek ayaklarına yzn gzn srp pt. Sonra Hz. Ali'den zikir telkini istedi. Bb't-Taşt denilen yerde bulunuyorlardı. Hz. Ali tasavvuf ile ilgili gizli sırları Hasan-ı Basr'ye burada anlattı.

        Sonra Hasan-ı Basr ona biat etti. Hz. Ali ona icazet vererek zikir telkiniyle ve insanlara İslmiyet'in emir ve yasaklarını anlatmakla vazifelendirdi. Sonra tarikattaki ilk Hilfetnme'yi yazıp Hasan-ı Basr'ye verdi. Tarikat ehli arasında usul olan "İzinname, icazetname" denilen yazılı kğıt verme usul Hz. Ali (r.a.)'den kaldı.

        Hasan-ı Basr Hazretleri kavuştuğu bu manev iltifat ve derecelerin verdiği zevkle kırk gn bir şey yiyip imedi. Sonra irşd seccadesine oturup, insanlara İslmiyet'in emir ve yasaklarını anlatmaya devam etti.

        İlimde, rivayetlerine en ok başvurulan limlerden ve fazilet sahibi yksek vellerden oldu. İlim aldığı kaynağın sağlamlığı ve Asr-ı Saadet'e yakınlığı sebebiyle ilimde ok yksek seviyeye ulaştıktan sonra fetva vermeye ve talebe yetiştirmeye başladı. İlimdeki şhreti, ahlkı, ders vermekteki stnlğ her tarafa yayıldı. Derslerine ve vaazlarına pek ok insan toplanırdı. Hatta evi, sohbetinden istifade etmek iin gelenlerle dolup taşardı.

        İlim ve faziletlerinden istifade ettiği Ashb-ı Kirm ile kendi iinde bulunduğu nesli kıyas ederek: "Siz onları grseydiniz mecnn (deli) zannederdiniz. Onlar sizin iyilerinizi grseler: 'Bunlar iyilik ve hayırdan nasipsiz kimselerdir.' ktlerinizi grseler: 'Bunlar da Mslman mı?' derlerdi." buyurdu.

        Dnyaya dşkn kimse, muradına kavuşamaz. Bir gn olsun rahat nefes alamaz. Her gn, ayrı bir dşnce, keder getirir. Derken dnyaya o kadar dalar, mr biter de ecel bir gn onu yakalayıverir. Sonunda, azıksız hiret yolculuğuna ıkmak zorunda kalır. İşte byle duruma dşmekten sakın.

        Basra'da Hasan-ı Basr Hazretlerinin sohbetlerini dinleyen ve ondan istifade eden tasavvuf ehli arasında Rbiat'l-Adviyye, Mlik bin Dnr, Habb-i Acem gibi ztlar da vardır. Tasavvuf hakkında sylediği szler, diğer evliyadan işitilmezdi.

        Pek ok lim ve vel yetiştirmiş olan Hasan-ı Basr Hazretlerinin tasavvuftaki yolunu drt halfesi devam ettirdi. Bu halifeleri, Mlik bin Dnr, Utbe-i Gulm, Eb Hşim-i Mekk ve yerine vekil bırakmış olduğu Habb-i Acem'dir. Hasan-ı Basr'nin, Hz. Ali'den aldığı tasavvuftaki yoluna daha sonra Edhemiyye ve eşdiyye adları verilmiştir.

        Hayatı ilim ğrenmek ve ğretmekle geen Hasan-ı Basr'nin yazdığı kıymetli eserleri şunlardır:
        1. Tefsru'l-Haseni'l-Basr: Bu kitabı, bir btn olarak zamanımıza kadar ulaşmamış, kaynak tefsir kitaplarında rivayetler hlinde zikredilmiştir.
        2. Kitb'l-Hasen İbn-i Ebi'l-Hasen fi'l-Aded: Kur'n-ı Kerm'in yetlerinin adedi ile ilgilidir.
        3. Risale f Fadli Haremi Mekketi'l-Mkerremeti: Mekke'nin faziletine dairdir.
        4. Risale Abdi'l-Melik ibni Mervan il Hasen-i Basr ve Cevbih aleyh: Halife Abd'l-Melik'e yazılmış bir risaledir.
        5. Risale Erbe'a ve Hamsn Farda: Elli drt farzı anlatan bir kitaptır.
        6. manda aranılacak elli fazlet hakkında da bir rislesi vardır.
        7. İstiğfrt'l-Munkıze Mine'n-Nr: Bu kitabın bir adı da Evrd-ı Hıfziyye'dir. İstigfr yani tvbe hakkındadır. Bunlardan başka eserlerinin de olduğu, kaynak kitaplarda bildirilmektedir.
        Rabb'imiz şefaatlerine nil eylesin.

Yararlanılan Eserler
1. İbn Sa'd, Tabakt, VII/I, 114.
2. Altıntaş, Hayrani, Tasavvuf Tarihi, Ankara niversitesi İlhiyat Fakltesi, 1986, s.61-65.
3. Feridddin Attar, Tezkiret'l Evliya, s. 29-32.
4. İslm limleri Ansiklopedisi

Rehber Dergisi  Ağustos 2005
  Son Eklenenler  
Kuran'ı Kerim(ynldi)
En Sevgiliye (tm)
Winamp Temaları
Sahih-i Buhari
Ktb-i Sitte(ynl.)
Riyazus Salihin(ynl.)
Tecvid (yenilendi)
Download (yeni)
Resim Galerisi
Gl-iek-Ebruli
slami Resimler
Manzara Resimleri
lgin Resimler
Farukinet.com
Farukinet.com
Abdullah Faruki (ks)
Tefsirler
Hadis Ezberleyelim
Kaza Namaz Takip
Cep Telefonu zel
Rehberdergisi.com
Rehberdergisi.com
Son Say
Tm Saylar
Ektralar
lkyardm Bilgisi
Yemek Tarifleri
Ziyareti:  Sitede u anda 0 ye ve 65 misafir olmak zere toplam 65 kii bulunuyor.

statistikler:  Bugn Tekil:1  oul:9801  Toplam:93583984  Bugn ye:0  Dn:0  Toplam:32257  Dn Tekil:1  oul:15390

Kim Nerede:  Misafir1, Misafir2, Misafir3, Misafir4, Misafir5, Misafir6, Misafir7, Misafir8, Misafir9, Misafir10, Misafir11, Misafir12, Misafir13, Misafir14, Misafir15, Misafir16, Misafir17, Misafir18, Misafir19, Misafir20, Misafir21, Misafir22, Misafir23, Misafir24, Misafir25, Misafir26, Misafir27, Misafir28, Misafir29, Misafir30, Misafir31, Misafir32, Misafir33, Misafir34, Misafir35, Misafir36, Misafir37, Misafir38, Misafir39, Misafir40, Misafir41, Misafir42, Misafir43, Misafir44, Misafir45, Misafir46, Misafir47, Misafir48, Misafir49, Misafir50, Misafir51, Misafir52, Misafir53, Misafir54, Misafir55, Misafir56, Misafir57, Misafir58, Misafir59, Misafir60, Misafir61, Misafir62, Misafir63, Misafir64, Misafir65,
Reklamlar:

Faruki.net